Historia miasta Kowary w Karkonoszach spisana przez Theodora Eisenmangera onegdaj nauczyciela miejskiej szkoły ewangelickiej

Autor: Theodor Eisenmanger

Rok wydania: 2011

Liczba stron: 270 + il.

Okładka: miękka

Format: 16,5 cm x 23,0 cm

„Historia Miasta Kowary w Karkonoszach spisana przez Theodora Eisenmängera onegdaj nauczyciela miejskiej szkoły ewangelickiej. Wydana w 1900 roku” tak w całości brzmi tytuł publikacji wydanej przez Związek Gmin Karkonoskich przy wsparciu miasta Kowary.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Słowo wstępne /9

Od wydawcy /11

Theodor Eisenmänger /13

Rozdział I. Najstarsze przekazy z przeszłości Kowar. Od pierwszych wzmianek pisemnych (1355 r.) do nadania praw miejskich (1515 r.) /17

Legenda o Laurentiusie Angelusie (Wawrzyńcu Aniele) z 1148 r. Pierwsze wzmianki w dokumentach. Przywileje Jeleniej Góry. Nazwiska pierwszych mieszkańców. Akty kupna. Gotsche Schof. Ufundowanie kościoła. Skarga Jeleniej Góry na naruszenie przywilejów lokalnych. Wojny husyckie. Hannus Schoff. Ugoda pomiędzy Kowarami a Jelenią Górą (1454 r.). Dożywotnia własność Caspra Schoffa (1483 r.). Opłaty dzierżawne w latach 1494-1511. Caspar Gotsche Schoff. Przywilej miejski z 4 listopada 1513 r. Skarga Jeleniej Góry.

Rozdział II. Od podniesienia Kowar do rangi miasta (1515 r.) do konfiskaty dóbr Freiherra (barona) Ulricha Schaffgotscha przez cesarza Ferdynanda II (1634 r.) /35

Tekst przywileju z 1513 r. Potwierdzenie przez króla Ludwika (1523 r.) i króla Ferdynanda (1528 r.). Postanowienie o urbarium i sądownictwie (1545 r.). Wpływy panów dziedzicznych (1550 r.). Reformacja. Laurentius Werner. Huty i kuźnie. Wspomnienia Scheuchela. Rusznikarze. Umowy kupieckie (1575 r.). Stosunek kowarzan do władców ziemskich. Ugoda z 15 czerwca 1583 r. Legenda o górskiej kuźni. Szewcy. Handel winem. Księga handlowa (1599-1645). Przymus służby transportowej (umowa z 1610 r.). Christoph von Schaffgotsch (do 1601 r.). Hans Urlich von Schaffgotsch (1595-1635). Konfiskata dóbr przez cesarza (1634 r.). Tobias Pratorius. Nowy Dwór (Neuhof). Wojna trzydziestoletnia. Potwierdzenie przywilejów przez Ferdynanda II (1626 r.). Kuźnia rusznikarska. Szałasy (Buschhauser) na Wołowej Górze (Ochsenberg). 

Rozdział III. Kowary pod panowaniem rodu Czerninów /81

Prośba do cesarza (1636 r.). Sprawozdanie pisarza miejskiego Meisnera. Zamknięcie kościoła (1637 r.). Sprzedaż hrabiemu Hermannowi von Czernin (1639 r.). Cech kowali noży. Kopalnie rud. Wytwórstwo płótna lnianego. Umowa o bielarniach (1668 r.). Prośba kupca lnianego Caspera (1634 r.). Konflikt pomiędzy dziedzicem a mieszczanami. Starosta Baderi. Przybycie hrabiego Hermanna Jakoba von Czernina (1683 r.). Budowa sądu i aresztowanie 47 mieszczan (1684 r.) Skarga mieszczan na Baderiego. Skarga pisemna mieszczan skierowana do cesarza Leopolda I (1684 r.). Wspomnienia pewnego kowarzanina (1702-1742). Działalność kościoła. Odebranie kościoła (1654 r.). George Werner. Zamknięcie szkoły ewangelickiej. Umowa z Altrandstadt. Kościoły Łaski w Jeleniej Górze i Kamiennej Górze. Potwierdzenie przywilejów przez cesarza Karola IV (1736 r.). Brandenburski oficer werbunkowy.

Rozdział IV. Kowary pod rządami Fryderyka Wielkiego /113

Pierwsza wojna śląska. Kowarscy bielarze odpierają rabusiów. Stosunki kościelne. Pastor Just. Dom modlitwy. Szkoła ewangelicka. Rektor Wesenberg. Nauczyciel Beydert. Uczniowskie przedstawienia teatralne. Druga wojna śląska. Pułkownik Franquini. 24 stycznia 1746 r. Wielki pożar 31 października 1746 r. Ostatnie lata władzy rodu Czerninów. Czerninowie i Schaffgotschowie. Dyrektor policyjny Stengel. Starosta Effenberg i pisarz podatkowy Peyerle. Nieporozumienia pomiędzy dziedzicami a dyrektorem policyjnym. Budynek sądu. Aresztowanie starosty Spindlera. Sprzedaż dziedziny. Utworzenie magistratu. Zarządzenia Izby (Komory) Głogowskiej. Saksońscy tkacze adamaszku. Wojna siedmioletnia. Świętego pokoju w 1763 r. Bawarska wojna tronowa. Napaść pod Ogorzelcem (9 listopada 1778 r.). Fryderyk Wielki w Kowarach (1781 r.). Jego rozmowa z kupiectwem. Zegarmistrz Faller. "Wielka woda" z lat 1779 i 1784. Urzędy miejskie (skarbiec, liczba mieszkańców, itp.). Zatrudnienie w Kowarach (1786 r.). Peter Henny, Siegmund Heyer, Lauterbach. Kupcy Pantzer i Hasenklever.

Rozdział V. Upadek Kowar /165

Fryderyk Wilhelm II w Kowarach (1787 r.). Nowy ratusz (1786-89). Nowa szkoła (1789-91). Uroczyste otwarcie szkoły (1791 r.). Pożar miasta (4/5 maja 1792 r.). Bunt czeladników ciesielskich i murarskich. Przemysł lniarski. Bunt tkaczy. Strzelanie zielonoświątkowe. Paul, Langmayr, Schmidt, Peuckert, Rehmel. Theodor Korner w Kowarach. Malarz dworski Schwencke. Pastor Hoffmann. Waldkirch, Jentsch, Mentzel, Zippel, Waber. Górnictwo. Kobiety kowarskie. Bawarczycy w Kowarach (1807 r.). Cech rzeźników. Powódź z 1810 r. Spis ludności z lat 1811 i 1813. Wojny wyzwoleńcze. Upadek skarbca miejskiego i wyprzedaż własności miejskiej (1820 r.). Kolejne rozruchy. Interwencja rządu (1832 r.). Titus Kopisch. Daniny od wsi. Wynagrodzenia w1827 r. Dr Neygefind. Gebauer. Sytuacja w szkolnictwie około 1830 r. Urzędy królewskie około 1830 r. Druga apteka. Pałac Ciszyca (Ruhberg). Wizyty książąt. 

Rozdział VI. Kowary w czasach współczesnych /209

Długi. Epidemia cholery. Tyrolczycy w Kowarach. Jubileusz kościoła z roku 1845. Pelldram. Ewangelicy i katolicy. Tietze. Parafia kościoła niemieckiego lub chrześcijańsko-katolickiego. Rozruchy w 1848 r. Zarobki około 1850 r. Górnictwo. Weigert, Virgin. Zakład dla obłąkanych. Hohne. Szkoła koronkarstwa. Fabryka dywanów. Tablica z pieśniami. Wojna austriacka. Następca i następczyni tronu w lazarecie. Fabryka porcelany. Gazownia. Pozostałe instytucje. Statystyka zawodowa. Liczba mieszkańców. Kasa oszczędnościowa. Kolej żelazna. Poczta. Instytut kształcenia nauczycieli. Szkoły. Powódź w roku 1897. Cesarzowa w Kowarach. Fundacje dobroczynne. Maria Weber. Straż pożarna. Zrzeszenia miejskie. Męskie Towarzystwo Gimnastyczne. Instytucje państwowe. Sanatorium. Gazeta "Sprecher". Podsumowanie.

Suplement

Herb stary miasta Kowary /247

Chronologia dziejów Kowar /249

Źródła /250

Ulice i mosty /251

Słownik miejsc i obiektów /252

Nazwy miejscowości /253

Indeks nazwisk /255

Spis ilustracji /269